← strona główna Talenta

Wyścig kandydatów na jednostkę minimalnego żalu — wyniki

Data: 2026-07-04 Dane: 1996–2025, pliki projektu (auv_contract.csv, auv_t.csv); złoto: średnie roczne LBMA z wiedzy (1996–2024 pewne, 2025 ≈3250 USD/oz przybliżone). Wyniki także w prototyp/data/processed/regret_race.csv.

Metoda

Pożyczka „oddajesz tyle samo jednostek": dla każdego okna czasowego (horyzonty 3–20 lat, wszystkie lata startu) liczymy, ile nominalnie oddaje dłużnik przy indeksacji kandydatem, i mierzymy żal obu stron:

Żal okna = większy z dwóch. „Zero żalu" = odchylenie < 2%. To operacjonalizacja wymogu: obie strony po latach uznają, że oddano w przybliżeniu tę samą wartość.

Wyniki (wszystkie okna łącznie)

Kandydat % okien zero-żalu Mediana żalu p95 Najgorszy przypadek
MIX A: 50% dochód + 50% CPI (geom.) 82% 0,0% 4,5% 7,2%
MIX D: 45/45/10 (dochód/CPI/AUV-kon) 69% 0,0% 7,5% 9,7%
CPI USA 75% 0,0% 9,3% 14,9%
dochód/os. (świat) 75% 0,0% 9,3% 14,9%
dochód wygładzony 3l 43% 3,1% 11,6% 14,9%
MIX B: 60% dochód + 40% AUV-kontrakt 57% 1,3% 23,1% 25,9%
MIX C: 1/3 CPI + 1/3 dochód + 1/3 złoto 12% 11,8% 28,4% 44,3%
nominal (dzisiejsza praktyka KKOP) 0% 17,7% 54,0% 66,1%
AUV kontraktowy (wygładzony 5l) 19% 15,1% 58,2% 68,8%
koszyk surowcowy (nominalny) 13% 20,0% 64,8% 87,6%
AUV surowy 18% 20,0% 78,8% 93,9%
złoto 2% 47,7% 189,0% 264,9%

Odczyt

1. Zwycięzca jest analityczny, nie przypadkowy. Żal dłużnika mierzony jest dochodem, żal wierzyciela — kosztami życia. Między tymi dwiema trajektoriami rozciąga się „korytarz zero-żalu": indeks, który w nim siedzi, nie krzywdzi nikogo. Geometryczna średnia 50/50 obu benchmarków z konstrukcji siedzi w środku korytarza — jej najgorszy żal to zawsze połowa maksymalnej rozbieżności dochody↔ceny. Empiryczna treść wyniku: w latach 1996–2025 ta rozbieżność nie przekroczyła ~14%, więc najgorszy żal MIX A = 7,2% na dwie dekady. To jest pasmo, o które pytałeś.

2. To rozwiązanie ma 40 lat praktyki, tylko nikt go nie używa do pożyczek. Szwajcarski Mischindex waloryzuje emerytury dokładnie formułą 50% płace / 50% ceny od lat 80. Polska waloryzacja emerytur: inflacja + ≥20% realnego wzrostu płac — ten sam duch, inne wagi. Fińskie indeksy emerytalne — analogicznie. Czyli: formuła minimalnego żalu między „siłą nabywczą" a „udziałem w dochodzie" została niezależnie odkryta przez systemy emerytalne, które mają identyczny problem (zobowiązanie wieloletnie, dwie strony, spór o miarę). Nowość Twojego projektu to zastosowanie jej jako jednostki pożyczkowej open source, nie wynalezienie wag.

3. Dzisiejsza praktyka KKOP (nominalnie, bez indeksacji) jest gorsza od wszystkiego poza złotem i surowym AUV: mediana żalu 17,7%, najgorzej 66% (wierzyciel, 2004→2024). To jest liczbowy argument założycielski projektu: kasy wzajemne systematycznie karzą pożyczających kolegom.

4. Złoto i surowce nie nadają się wprost. Złoto: pożyczka z 2005 oddana w 2025 kosztuje dłużnika 265% więcej względem dochodów. AUV/koszyk: cykl surowcowy generuje żal 60–94%. Domieszka AUV do miksu (MIX D, 10%) tylko pogarsza wynik względem czystego MIX A — surowce nie wnoszą tu informacji, wnoszą wariancję. Rola AUV w projekcie powinna być diagnostyczna (miara napięcia zasobowego, demaskowanie iluzji monetarnej), nie kontraktowa.

Zastrzeżenia (uczciwie)

  1. Benchmarki są endogeniczne: CPI i dochód oceniają same siebie (stąd ich mediana 0,0%). Wynik MIX A nie jest jednak tautologią — mówi: jeśli zgadzamy się, że żal stron mierzy się kosztami życia i dochodami, to środek geometryczny minimalizuje maksimum żalu. Spór może dotyczyć tylko definicji żalu, nie arytmetyki.
  2. Uniwersum USD/świat. Dla polskiej kasy właściwy jest wariant lokalny: 50% CPI-PL (mediana z GUS/Eurostat/HICP) + 50% mediana płac PL (GUS/ZUS). Do policzenia analogicznie.
  3. Korytarz może się rozszerzyć. W stagflacji z realnym spadkiem płac (PL lata 80., Argentyna) rozbieżność dochody↔ceny sięga dziesiątek procent — wtedy żaden indeks nie da zero-żalu i MIX dzieli ból po połowie (co nadal jest własnością minimaksową, ale trzeba to komunikować). Test wsteczny na długiej historii (docelowo do ~1900) pozostaje kluczowym następnym dowodem.
  4. Powrót autorytetów: CPI i płace liczą urzędy. Mitygacja zgodna z filozofią projektu: mediana z ≥2–3 niezależnych źródeł na nogę, formuła i dane opublikowane, hash odczytu, zakaz rewizji wstecz — „instytucja skuta regułą", jak w nocie koncepcyjnej.
  5. Złoto 2025 przybliżone; nie zmienia rzędu wielkości wyniku (żal złota jest katastrofalny niezależnie od końcówki).

Następne kroki

  1. Wariant lokalny PL (CPI-PL + płace PL) — ten sam wyścig.
  2. Rozszerzenie historii wstecz (USA: CPI + płace od ~1900, dane BLS/MeasuringWorth) — pasmo żalu przez wojny, stagflację lat 70., deflację lat 30.
  3. Reguła publikacyjna jednostki (nazwa robocza: JW — jednostka wartości): JW(t) = √(CPI(t) × Dochód(t)), mediana źródeł, pre-commitment miesięczny, chain-linking przy zmianie źródeł — szkielet z Części II dokumentu o niezmienniczości przenosi się wprost.

Strona wygenerowana automatycznie z pliku materialy/wyscig_kandydatow.md w repozytorium — wersja markdown jest kanoniczna.